GEO (Generative Engine Optimization) म्हणजे ChatGPT, Gemini, Perplexity, Google AI Overviews, Microsoft Copilot आणि Claude यांसारख्या AI टूल्सनी तयार केलेल्या उत्तरांमध्ये ब्रँडचा उल्लेख व्हावा, तो उद्धृत व्हावा आणि त्याची शिफारस व्हावी यासाठी केले जाणारे काम. SEO चे लक्ष्य सर्च रिझल्ट्सच्या यादीतील स्थान असते, तर GEO चे लक्ष्य लोक प्रत्यक्षात वाचतात त्या उत्तरातील जागा असते. याचा गाभा तीन गोष्टींमध्ये आहे: AI सिस्टिम्सना ब्रँड योग्यरीत्या समजण्यास मदत करणे, उद्धृत करण्याजोगा कंटेंट प्रकाशित करणे, आणि त्या सिस्टिम्स सहसा ज्यांवर अवलंबून असतात त्या स्रोतांवर उपस्थित राहणे.
महत्त्वाचे मुद्दे
- GEO हे AI सिस्टिम तयार करत असलेल्या उत्तरासाठी ऑप्टिमाइझ करते, एखाद्या वेब पेजच्या रँकिंगसाठी नव्हे.
- मुख्य काम म्हणजे एंटिटीचा (entity) पाया, उद्धृत करण्याजोगा कंटेंट आणि अनेक स्रोतांवरील उपस्थिती, ज्याला नियमित मोजमापाची जोड असते.
- AI काय उत्तर देईल यावर कोणाचेही पूर्ण नियंत्रण नसते. GEO ब्रँड निवडला जाण्याची शक्यता वाढवते आणि आपल्याला डेटासह ते ट्रॅक करू देते.
- GEO हे SEO ची जागा घेत नाही. ते SEO च्या पायावरच उभारले जाते.
GEO म्हणजे काय, आणि ते कशासाठी ऑप्टिमाइझ करते?
कोणी AI असिस्टंटला “रिटेल चेनसाठी कोणते पॉइंट-ऑफ-सेल सॉफ्टवेअर योग्य आहे?” असे विचारते, तेव्हा त्याला दहा लिंक्स मिळत नाहीत. त्याला एक तयार उत्तर मिळते, ज्यात सहसा कारणांसह काही पर्यायांची नावे असतात, आणि कधी कधी स्रोतही जोडलेले असतात.
त्या उत्तरात आपल्या ब्रँडला जागा मिळवून देण्याचे काम म्हणजे GEO, तीन स्तरांवर:
- उल्लेख (mention): एखाद्या संबंधित प्रश्नाचे उत्तर देताना AI आपल्या ब्रँडचे नाव घेते.
- सायटेशन (citation): AI आपले पेज स्रोत म्हणून दाखवते.
- शिफारस: AI आपला ब्रँड त्या व्यक्तीच्या गरजेसाठी योग्य पर्याय म्हणून सुचवते, आणि आपले अचूक वर्णन करते.
GEO आत्ता का महत्त्वाचे आहे?
ग्राहक उत्पादने आणि सेवांबद्दल माहिती घेण्यासाठी, तुलना करण्यासाठी आणि निवडीसाठी AI असिस्टंट्स वापरू लागले आहेत, विशेषतः विचारपूर्वक घ्यायच्या निर्णयांसाठी, जसे की वित्त, शिक्षण, आरोग्यसेवा किंवा तंत्रज्ञान. यातून दोन गोष्टी घडतात:
- उत्तरे अधिक संक्षिप्त असतात. पर्यायांनी भरलेल्या रिझल्ट पेजऐवजी, लोकांना मोजक्या नावांचा एक छोटा सारांश दिसतो. त्यात नसलेल्या ब्रँडचा विचार होणे कठीण असते.
- AI आपल्या वतीने बोलते. असिस्टंट आपली उत्पादने, धोरणे, बलस्थाने आणि कमकुवत बाजू स्वतःच्या शब्दांत वर्णन करतो. त्याच्याकडील माहिती जुनी किंवा चुकीची असेल, तर ती व्यक्ती खात्री करण्यासाठी आपल्या वेबसाइटवर कधी येणारही नाही.
त्यामुळे प्रश्न आता केवळ “माझे पेज कुठे रँक होते?” एवढाच नाही, तर “AI माझ्याबद्दल काय सांगत आहे, आणि माझा उल्लेख तरी करते का?” हाही आहे.
AI ला एखाद्या ब्रँडबद्दल माहिती कुठून मिळते?
ढोबळमानाने, AI असिस्टंट मॉडेलने प्रशिक्षणात शिकलेल्या गोष्टींमधून, प्रश्न विचारला जातो त्या क्षणी शोधलेल्या वेब पेजेसमधून, किंवा दोन्हींच्या मिश्रणातून उत्तर देऊ शकतो. तपशील प्लॅटफॉर्मनुसार वेगळे असतात आणि कालांतराने बदलतात.
याचा अर्थ GEO ला दोन्ही बाजू सांभाळाव्या लागतात: कालांतराने वेब आपल्या ब्रँडबद्दल सातत्याने काय सांगते, आणि सिस्टिमला गरज असेल त्याच क्षणी वाचता येतील अशी पेजेस. अधिक माहितीसाठी AI आपले स्रोत कसे निवडते ते पाहा.
GEO मध्ये काय काय समाविष्ट असते?
GEO प्रोग्राम सहसा कामाच्या चार क्षेत्रांभोवती फिरतो:
- एंटिटीचा पाया. AI सिस्टिम्स ब्रँडला कसे समजतात हे प्रमाणित करा: आपण कोण आहात, काय करता आणि कोणाला सेवा देता. म्हणजे आपली वेबसाइट आणि संदर्भ स्रोतांवर कंपनीची एकसारखी माहिती, आणि त्यासोबत स्ट्रक्चर्ड डेटा (Schema.org).
- उद्धृत करण्याजोगा कंटेंट. ग्राहकांच्या प्रश्नांच्या एखाद्या विशिष्ट गटाला थेट उत्तर देण्यासाठी लिहा, स्पष्ट रचना, ठोस तपशील आणि खऱ्या तज्ज्ञतेसह.
- अनेक स्रोतांवरील उपस्थिती. AI सिस्टिम्स केवळ आपल्या वेबसाइटवरून नव्हे, तर अनेक ठिकाणांहून माहिती घेतात. त्या सिस्टिम्स सहसा ज्यांवर अवलंबून असतात त्या प्रेस, कम्युनिटीज आणि रिव्ह्यू प्लॅटफॉर्म्सवर ब्रँड दिसायला हवा.
- मोजमाप. प्रश्नांच्या ठरलेल्या संचावर उल्लेख, सायटेशन, शेअर ऑफ व्हॉइस आणि सेंटिमेंट ट्रॅक करा. तपशिलांसाठी AI दृश्यमानता कशी मोजावी ते पाहा.
GEO काय नाही?
- ही क्लृप्ती नाही. कोडचा कोणताही तुकडा किंवा हुशार युक्ती ब्रँडला AI उत्तरात “इन्स्टॉल” करू शकत नाही.
- दिसण्याचे आश्वासन नाही. एकच प्रश्न वेगवेगळ्या वेळी वेगवेगळी उत्तरे देऊ शकतो. आपण निवडले जाण्याची शक्यता वाढवू शकता आणि परिणाम मोजू शकता, एवढेच.
- SEO चा पर्याय नाही. ज्या वेबसाइटपर्यंत क्रॉलर्स पोहोचू शकत नाहीत, किंवा जिचा कंटेंट तोकडा आहे, तिथून GEO सुरू करणे कठीण आहे. GEO विरुद्ध SEO पाहा.
व्यवसायाने सुरुवात कुठून करावी?
समजूतदार पहिली पायरी म्हणजे आपण कुठे आहात ते मोजणे: आपले ग्राहक सहसा विचारतात त्या प्रश्नांची यादी करा, ते AI प्लॅटफॉर्म्सना विचारा, आणि कोणत्या ब्रँड्सची नावे येतात, कोणते स्रोत उद्धृत होतात आणि आपल्याबद्दल सांगितलेले बरोबर आहे का, हे नोंदवा. त्यानंतरच कामाच्या कोणत्या क्षेत्राला प्राधान्य द्यायचे हे स्पष्ट होते.
हे चित्र पद्धतशीरपणे तयार करून हवे असल्यास, आमचे AI Visibility ऑडिट पाहा किंवा GEONGON च्या G.E.O फ्रेमवर्कबद्दल वाचा.